توضیحات

آب طبیعی به علت خاصیت حل کنندگی خوبی که دارد معمولا دارای حجم بالایی از نمکهای محلول در آب می‌شود. CO2 هوا به خاطر انحلال در آب و تولید اسید کربنیک ضعیف ، خاصیت خورندگی آب را بهبود می‌بخشد. بنابراین آب هنگام عبور از محیط‌های گوناگون مخصوصا محیط‌های آهکی مقداری از کربناتها را در خود حل می‌کند که این کربناتها همراه یونهایی مثل کلسیم ، منیزیم و … باعث ایجاد سختی موقت می‌شود که با جوشاندن از بین می‌رود. البته یونهای منیزیم و کلسیم و سایر یونهای فلزی با سولفات و نیترات و کلرو ایجاد سختی دائم می‌کنند. سختی آب باعث رسوب کردن صابون در آب می‌شود (خاصیت کف کنندگی صابون را از بین می‌برد).

اثرات زیانبخش ناخالصیهای آب در صنعت

آب در شیمی یکی از مهمترین حلالها می‌باشد و معمولا از آن به عنوان حلال عمومی نام می‌برند و بنابراین کاربرد اساسی در صنعت دارد که برخی از کاربردهای مهم به این شرح می‌باشد:

۱-به عنوان حلال

۲-به عنوان ماده اولیه برای شرکت در واکنشهای شیمیایی تهیه محصول

۳-به عنوان ماده واسطه برای خارج کردن مواد ناخواسته

۴-به عنوان بستر یا محیط واکنش

 

از جمله برخی از کاربرد های دیگر آن شامل

شست شوی دستگاه لیزر-استفاده در چیلرها-آب نما-آکواریوم-دستگاه اکسیژن ساز-صنعت دارو سازی-دندانپزشکی-مصارف صنعتی-مصارف آزمایشگاهی-مصارف پزشکی-پرورش کاکتوس-   اتو بخار-اتو پرس-دستگاه بخارشو-دستگاه بخار سرد-دستگاه بخار گرم-پرورش گیاهان تزیینی-پخت و پز-و ……

وجود ناخالصیها در آب باعث ایجاد رسوب در دستگاههای حرارتی و دیگ بخار می‌شود که این عمل باعث کاهش عمر مفید دستگاه می‌گردد. بخاری که از آبهای ناخالص تولید می‌شود دارای کیفیت بسیار پایینی می‌باشد به عنوان مثال سیلیس همراه بخار خارج شده و در اثر سرد شدن روی پره‌های توربین رسوب می‌کند. خوردگی بویلرها و تأسیسات حرارتی و لوله‌ها ، اتلاف مواد شیمیایی و باقی گذاشتن لکه روی محصولات غذایی و نساجی از عوارض دیگر آبهای ناخالص می‌باشد.

بهترین آب برای استفاده در صنعت آب بدون یون است

انواع آب مقطر

آب مقطر یک بار تقطیر

این آب مقطر پایین ترین گرید آب مقطر است که ممکن است یافت شود. روی این آب یک بار عملیات تقطیر انجام شده است و از خلوص نسبتا خوبی (نسبت به آب شهری) برخوردار است.

آب مقطر دو بار تقطیر

آب مقطر دو بار تقطیر ار خلوص بالاتری نسبت به آب مقطر یک بار تقطیر برخوردار است. روی این آب یک بار دیگر فرآیند تقطیر انجام شده است تا به خلوص بالاتری دست یافته شود.

آب مقطر چند بار تقطیر

آب مقطری که بیش از دو بار عملیات تقطیر روی آن انجام شده باشد.

آب دی یونیزه

همانطور که گفته شد، آب مقطر لزوما فاقد یون های موجود در آب نیست و بر اساس این بون ها، ممکن است پی اچی(pH) ای متفاوت با آب کاملا خالص (که گفته می شود باید pH آن ۷ باشد.) داشته باشد. معمولا این موضوع را از روی رسانایی آب (که شاخصی برای اندازه گیری یون های موجود در آب است) متوجه می شوند.

 

آب دیونیزه یا آب یون زدایی شده یا آب یون‌زدوده: آبی است که تقریباً تمام یون‌های معدنی آن حذف شده‌است، مانند کاتیون‌هایی از قیبل سدیم، کلسیم، آهن و مس و آنیون‌هایی مانند کلرید و سولفات. یون زدایی یک فرایند شیمیایی است که با استفاده از رزین‌های تبادل یونی، هیدروژن و یون‌های هیدروکسید را با مواد معدنی محلول مبادله می‌کنند و پس از آن دوباره ترکیب می‌شوند تا مولکول‌های آب را تشکیل دهند.

از آنجا که بیشتر ناخالصی‌های غیرمولد آب نمکهای محلول هستند، یون زدایی باعث تولید آب بسیار خالص می‌شود که عموماً شبیه آب مقطر است و مزیت آن این است که فرایند سریعتر انجام می‌شود و رسوب نمی‌بندد. یون زدایی می‌تواند به‌طور مداوم و ارزان با استفاده از الکترودیونازیسیون انجام شود.

 

کاربرد

آب یون زدوده به صورت گسترده در صنایع داروسازی و صنایع آرایشی و بهداشتی در ساخت داروها و محصولات آرایش و بهداشتی به عنوان حامل، حلال و حجیم‌کننده استفاده می‌شود. همچنین شکل‌های استریلیزه آن در آماده کردن یا رقیق کردن برخی داروهای تزریقی پیش از تزریق استفاده می‌شود.

 

ویژگی‌های شیمیایی و فیزیکی

pH آب مقطر خنثی و در حدود ۷ می‌باشد.

رسانایی ویژه آب مقطر (عکس مقاومت) بسیار کم است. زیرا رسانایی الکتریکی آب با انحلال نمک‌ها در آن افزایش می‌یابد.

دمای جوش آن به دلیل خالص بودن پایین‌تر از آب‌های طبیعی می‌باشد.

به علت عدم وجود مواد محلول، خاصیت خورندگی ندارد.

آب مقطر همانند آب معمولی، نوشیدنی مطلوب و گوارایی نیست و طعم خود را به دلیل حذف یون‌های موجود، از دست داده‌است.

اما هزینه تولید آب بدون یون بسیار بالاست. بنابراین در اکثر آزمایشگاهها و واحدهای صنعتی از آب مقطر استفاده می‌کنند همچنین در مناطق کویری و خشک که منابع آب آشامیدنی محدود می‌باشد. از روش تقطیر آب دریا برای تولید آب آشامیدنی استفاده می‌شود.​

 

مصارف مختلف و طبقه بندی شده برای آب مقطر

۱. جهت استفاده های حساس نظیر استفاده در کوره های القایی ، کاربردهای شستشو و آبکاری قطعات فلزی ، مصارف داروسازی ، استفاده در آزمایشگاه های طبی ، استفاده در بیمارستان ها ، آندایزینگ آلومینیوم ، استفاده در آزمایشگاه های فنی و خدماتی ، کاربردهای حساس نظامی – صنعتی از قبیل انرژی اتمی ، کاربردهای حساس صنعتی و …

۲. جهت استفاده در سیستم خنک کاری برخی کوره ها ، استفاده در آزمایشگاه های طبی ، انجام واکنش های شیمیایی صنعتی ، استفاده در بیمارستان ها ، کاربردهای شستشو و آبکاری قطعات فلزی ، تولید مواد شیمیایی که در تولید آنها آب استفاده می شود ، استفاده در آزمایشگاه های فنی ، استفاده در آزمایشگاه های دانشگاه ها ، کاربردهای مختلف صنعتی و …

۳. جهت انجام واکنش های شیمیایی صنعتی ، شستشوی قطعات حساس پس از تولید ، استفاده در سیستم خنک کاری ماشین آلات صنعتی که در اثر کار کردن داغ می شود ، تولید مواد شیمیایی که در تولید آنها آب استفاده می شود ، استفاده در آزمایشگاه های دانشگاه ها ، کاربردهای غیر حساس صنعتی و …